Svetski dan spirometrije 2012

Šta je spirometrija?

Spirometrija je neinvazivna metoda koja omoućuje ispitivanje ventilacione sposobnosti pluća. Spirometrijom se mere plućni kapaciteti i volumeni. Ova tehnika se koristi u dijagnozi i proceni težine poremećaja ventilacije kod opstruktivnih bolesti (bronhijalna astma, hronični bronhitis) kao i restriktivnih (plućna fibroza) ili mešovitih poremećaja.

Tehnika je vrlo jednostavna, pacijent sa zapušenim nosem mora maksimalno udahnuti i nakon toga najbrže što može i do kraja izdahnuti sav vazduh iz pluća u aparat. Nakon toga aparat sam meri plućne kapacitete i volumene, a lekar s obzirom na dobijene vrednosti izražene u procentima upoređuje sa referentnim vrednostima i zaključuje da li se radi o opstruktivnim, restriktvinim ili mešanim poremećajima ventilacije kao i o težini poremećaja (blagi, srednji ili teški stepen).

Sprometrija je zlatni standard za postavljanje dijagnoze hronične opstruktivne bolesti pluća (HOBP) i astme.

Zašto se izvodi spirometrija?

Da se izmeri opstrukcija (ograničenje) protoka vazduha u disajnim putevima i postavi definitivna dijagnoza HOBP i astme.
Da se potvrdi postojanje opstrukcije u disajnim putevima
Da se proceni težina opstrukcije u disajnim putevima i odredi stepen potrebne terapije
Da se otkrije opstrukcija u disajnim putevima pušača koji imaju ili još uvek nemaju simptome bolesti
Da se prati progresija HOBP
Da se proceni jedan aspket odgovora na terapiju
Da se proceni prognoza (FEV₁) opstruktivnih bolesti
U pre-operativnoj proceni

Pored navedenog, spirometrija se izvodi kod dijagnostikovanja i procene težine drugih bolesti disajnih organa, zatim za razlikovanje nedostatka vazduha zbog opstruktivnih ili restriktivnih poremećaja, kod ispitivanja uticaja faktora radne sredine, zatim procene sposobnosti ronjenja i određivanja profesionalne sposobnosti za neka zanimanja i sportove.

Spirometrijski pokazatelji

Spirogram je krivulja koja prikazuje zapremine u vremenu izvođenja testa.

Na osnovu spirometrijskih merenja dobijaju se vrednosti koje se koriste u postavljanju dijagnoze HOBP i one uključuju:• FVC (forsirani vitalni kapacitet): Ukupna zapremina vazduha koja može forsirano da se izduva u jednom dahu.

• FEV₁ (forsirani ekspirijumski volumen u prvoj sekundi): zapremina vazduha koja se izduva u prvoj sekundi maksimalnog izdaha Ovo je mera koliko brzo pluća mogu da se isprazne.

• FEV₁/FVC: To je procenat vazduha koji se izduva u prvoj sekundi u odnosu na ukupnu izdahnutu zapreminu. FEV₁ iskazan kao procenat FVC, predstavlja klinički koristan indeks za otkrivanje opstrukcije ( ograničenja) protoka vazduha.

Spirometrijski rezultati mogu biti: