GLIKEMIJSKI INDEKS ili slatki indeks namirnica predstavlja brzinu kojom raste nivo šećera u krvi posle uzimanja iste količine određene vrste hrane. Glikemijski indeks određuje vrsta šećera (koja se nalazi u hrani), količina dijetnih vlakana u toj hrani i načina pripreme hrane. Zato je važno da dobro poznajete glikemijske indekse, jer samo tako možete sastavljati jelovnike koji će vam obezbediti dobru regulaciju šećerne bolesti.
Šta je glikemijski indeks namirnica?
Što su šećeri u namirnicama prostiji (glikoza, saharoza), brže dižu nivo šećera u krvi. Fruktoza (voćni šećer), iako je prost ugljeni hidrat, sporije diže nivo šećera u krvi.
Složeni ugljeni hidrati, kao što je skrob iz žitarica i krompira, moraju prvo da se razlože do prostijih šećera, pa tek onda prelaze u krvotok. Taj proces se odvija u organima za varenje i jetri i zavisi od vrste šećera, načina pripreme hrane i dijetnih vlakana (količine) u obroku.
IDEALNA HRANA SU NAMIRNICE ČIJI GLIKEMIJSKI INDEKS NE PRELAZI 45. HRANU SA GLIKEMIJSKIM INDEKSOM 45 DO 60 KORISTITI POVREMENO. HRANA ČIJI JE GLIKEMIJSKI INDEKS PREKO 60 KORISTITI REĐE
Mahunarke
| Namirnica | Šećerni indeks |
| Lima pasulj | 32 |
| prebranac | 43 |
| pasulj “Chana Dal” | 8 |
| crni pasulj | 30 |
| smeđi pasulj | 38 |
| leblebije, naut | 33 |
| tetovac | 27 |
| plavi pasulj | 38 |
| šareni pasulj | 42 |
| sočivo | 27 |
| sušeni grašak | 23 |
| grašak | 32 |
| soja | 18 |
Hleb i peciva
| Namirnica | Šećerni indeks |
| đevrek | 72 |
| zemička | 73 |
| pita | 57 |
| ražani hleb | 64 |
| integralni ražani hleb | 50 |
| beli hleb i peciva | 72 |
| tost | 72 |
| hleb sa mekinjama | 72 |
| preprženi hleb | 72 |
| pereca | 84 |
| krofna | 78 |
| hrskavo pecivo od pirinča | 82 |
| crni hleb | 51 |
Brašna i pahuljice
| Namirnica | Šećerni indeks |
| mešane mekinje | 44 |
| kukuruzno brašno | 71 |
| kukuruzne mekinje | 75 |
| griz, pšenična krupica | 66 |
| grickalice | 87 |
| bon žita | 80 |
| pahuljice – musli | 60 |
| pomešane žitarice | 66 |
| ovsene pahuljice | 53 |
| pšenične pahuljice | 74 |
| pirinčane pahuljice | 90 |
| pirinčane mekinje | 19 |
Kolačići
| Namirnica | Šećerni indeks |
| ovseni kolač | 55 |
| masni kolači (šapice i sl.) | 64 |
| vanilice | 77 |
Krekeri
| Namirnica | Šećerni indeks |
| norveški krekeri | 71 |
| ražani krekeri | 63 |
| slani krekeri | 72 |
Slatkiši i deserti
| Namirnica | Šećerni indeks |
| puslice | 67 |
| pogačice od mekinja | 60 |
| kuglof | 59 |
| voćni kolač | 47 |
| suvi kolač | 54 |
| patišpanj – brioš | 46 |
Voće
| Namirnica | Šećerni indeks |
| jabuka | 38 |
| kajsija (kompot) | 64 |
| kajsija (suva) | 30 |
| kajsije (sveže) | 57 |
| breskva | 43 |
| banana | 62 |
| višnje i trešnje | 22 |
| salata od mešanog voća | 55 |
| grejpfrut | 25 |
| kivi | 52 |
| mango | 55 |
| pomorandža | 43 |
| kruška | 36 |
| ananas | 66 |
| šljiva | 32 |
| grožđe | 48 |
| suvo grožđe | 65 |
| jagode | 32 |
| lubenica | 72 |
Žitarice i kašice
| Namirnica | Šećerni indeks |
| ječam | 22 |
| neglazirani pirinač | 59 |
| heljda | 55 |
| pšenična tarana, kus-kus | 47 |
| kačamak | 68 |
| palenta | 40 |
| proso | 75 |
| instant pirinač | 91 |
| delimično skuvan pirinač | 47 |
| raž (obrađen) | 34 |
| kukuruz šećerac | 56 |
| zob | 40 |
| integralna pšenica | 41 |
| kokice | 57 |
| glrazirani pirinač | 88 |
Sokovi
| Namirnica | Šećerni indeks |
| od jabuka | 41 |
| od grejpfruta | 48 |
| od pomorandže (đus) | 55 |
| od ananasa | 46 |
Mlečni proizvodi
| Namirnica | Šećerni indeks |
| čokoladno mleko | 34 |
| sladoled od obranog mleka | 50 |
| jogurt (od obranog mleka) | 14 |
| mleko (punomasno) | 34 |
| mleko (obrano) | 28 |
| jogurt | 38 |
Testenine
| Namirnica | Šećerni indeks |
| testo od pirinča | 92 |
| durum testa, široki rezanci | 50 |
| makarone | 46 |
| sir i makarone | 64 |
| špagete | 40 |
| proteinske špagete (testa) | 28 |
| fida, rezanci za supu | 35 |
| fida, rezanci za supu od pirinča | 58 |
Krompir
| Namirnica | Šećerni indeks |
| pomfrit | 78 |
| krompir pečeni | 88 |
| instant krompir pire | 71 |
| krompir pire | 58 |
Šećeri
| Namirnica | Šećerni indeks |
| fruktoza | 23 |
| laktoza | 48 |
| glikoza | 100 |
| maltoza | 100 |
| med | 60 |
| stoni beli šećer | 68 |
| tableta glikoze | 106 |
Povrće
| Namirnica | Šećerni indeks |
| cvekla | 66 |
| šargarepa | 73 |
| paškanat | 101 |
Savet+: Kombinujte hranu malog glikemijskog indeksa sa hranom koja ima veći glikemijski indeks. Ili hrani sa velikim slatkim indeksom dodajte povrće sa dosta dijetnih vlakana.
